Sau nhổ răng khôn kiêng gì và ăn gì để đỡ đau, nhanh lành?

Nhổ răng khôn là tiểu phẫu phổ biến, nhưng 50% sự thành công phụ thuộc vào chăm sóc hậu phẫu, việc tuân thủ hướng dẫn là then chốt để giúp vết thương mau lành và ngăn ngừa biến chứng.

Tại Elite Dental, chúng tôi thực hiện tiểu phẫu an toàn, ít xâm lấn. Đồng thời cung cấp bộ hướng dẫn chăm sóc chuẩn y khoa chi tiết, tập trung vào giảm đau, giảm sưng. Sự hỗ trợ chuyên nghiệp từ đội ngũ bác sĩ sẽ giúp bạn hồi phục nhẹ nhàng.

Chăm sóc tức thì trong 24 giờ đầu: Nền tảng kiểm soát sưng đau

24 giờ đầu tiên sau khi nhổ răng khôn là giai đoạn cực kỳ quan trọng. Mục tiêu chính trong giai đoạn này là bảo vệ cục máu đông hình thành trong ổ răng – yếu tố nền tảng cho sự lành thương và kiểm soát tình trạng chảy máu/sưng tấy.

Những việc BẮT BUỘC phải làm

Kiểm soát chảy máu bằng gạc y tế:

Cắn chặt miếng gạc vô trùng mà bác sĩ đặt vào ổ răng trong khoảng 30 – 45 phút đầu tiên. Lực cắn vừa phải, đủ để tạo áp lực giúp cầm máu.

Sau thời gian trên, nhẹ nhàng lấy gạc ra. Nếu máu vẫn chảy rỉ rả, bạn có thể thay miếng gạc mới (chỉ cắn 15 – 20 phút) và lặp lại cho đến khi máu ngừng chảy hẳn.

Lưu ý: Tuyệt đối không nhổ toẹt gạc ra hoặc dùng tay kéo gạc một cách thô bạo, vì điều này có thể làm cục máu đông bị bong ra, gây chảy máu lại.

Giảm sưng tấy bằng chườm lạnh:

Sưng tấy là phản ứng tự nhiên của cơ thể. Để giảm sưng tối ưu, bạn nên chườm lạnh (túi đá) bên ngoài má, ngay khu vực vừa nhổ răng.

Áp dụng phương pháp chườm ngắt quãng: 15 – 20 phút chườm, sau đó 15 – 20 phút nghỉ. Lặp lại chu trình này trong vòng 24 giờ đầu tiên sau nhổ để đạt hiệu quả tối ưu.

Sau 24 giờ đầu, nếu vẫn sưng, bạn có thể chuyển sang chườm ấm để tan máu bầm và giảm sưng tấy.

Sử dụng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ:

Đây là yếu tố then chốt để kiểm soát cơn đau và ngăn ngừa nhiễm trùng. Bạn cần uống thuốc giảm đau và kháng sinh theo đúng chỉ định và liều lượng của bác sĩ Elite Dental, ngay cả khi chưa cảm thấy đau.

Không tự ý ngưng thuốc hoặc tăng liều khi chưa có sự đồng ý của bác sĩ.

Nghỉ ngơi và hạn chế vận động mạnh:

Trong ngày đầu tiên, hãy dành thời gian để nghỉ ngơi. Hạn chế các hoạt động thể chất nặng, công việc căng thẳng hoặc cúi gập người quá mức.

Khi ngủ hoặc nằm nghỉ, nên kê cao đầu bằng 2 – 3 gối để máu lưu thông tốt hơn, giúp giảm áp lực máu lên vết thương và giảm sưng tấy hiệu quả.

Những điều TUYỆT ĐỐI không được làm

Không tác động lên cục máu đông:

Cục máu đông là lớp “băng gạc sinh học” tự nhiên bảo vệ ổ răng. Tuyệt đối không nhổ, khạc nhổ mạnh, không dùng lưỡi hoặc ngón tay chạm, day, hay chọc vào ổ răng.

Việc làm bong cục máu đông là nguyên nhân hàng đầu gây ra biến chứng Viêm ổ răng khô (Dry Socket) – tình trạng đau dữ dội, kéo dài.

Không dùng ống hút:

Khi sử dụng ống hút, lực hút chân không được tạo ra trong khoang miệng sẽ làm bong tróc cục máu đông một cách dễ dàng. Hãy uống bằng thìa hoặc ly.

Không súc miệng mạnh:

Trong 24 giờ đầu, chỉ nên súc miệng nhẹ nhàng, từ tốn bằng nước muối sinh lý ấm hoặc nước súc miệng chuyên dụng được bác sĩ kê. Tránh động tác súc miệng, đẩy nước mạnh vì có thể làm bong cục máu đông.

Tránh hút thuốc lá và uống rượu/bia:

Hút thuốc lá gây co mạch máu, cản trở quá trình lưu thông máu đến vết thương, làm chậm quá trình lành thương. Ngoài ra, động tác hút cũng dễ làm cục máu đông bị trượt ra.

Rượu/bia chứa cồn gây kích ứng và làm loãng máu, đồng thời cản trở tác dụng của thuốc giảm đau và kháng sinh. Cần kiêng cữ ít nhất 48 – 72 giờ đầu.

Không ăn thức ăn quá nóng:

Nhiệt độ cao làm tan cục máu đông, gây chảy máu trở lại. Chỉ nên dùng thức ăn ấm, mát hoặc nguội.

Dinh dưỡng tối ưu cho quá trình lành thương (7 ngày đầu)

Dinh dưỡng là yếu tố cung cấp vật liệu xây dựng cho các mô mới. Cung cấp đầy đủ dưỡng chất giúp tái tạo mô nhanh chóng, nhưng phải đảm bảo kết cấu thức ăn không gây tổn thương vết nhổ.

Thực phẩm nên ăn (Tập trung vào dinh dưỡng và kết cấu)

Giai đoạn 1 (24 – 48 giờ đầu): Thức ăn lỏng, mềm mịn và mát

Đây là giai đoạn vết thương còn nhạy cảm nhất. Mục tiêu là cung cấp năng lượng mà không cần nhai.

Nên dùng:

• Nước ép trái cây/Sinh tố: Cung cấp vitamin, khoáng chất (chọn loại không dùng hạt, không chứa chất xơ cứng).
• Súp, cháo loãng, canh hầm: Nên ăn nguội hoặc mát.
• Sữa chua, kem lạnh: Giúp giảm sưng, làm dịu vết thương và cung cấp lợi khuẩn tốt cho tiêu hóa (chọn loại không có hạt/thạch).
• Sữa tươi, sữa đậu nành: Dễ tiêu hóa và bổ sung canxi.

Giai đoạn 2 (Từ ngày thứ 3 trở đi): Thức ăn mềm, dễ nhai

Vết thương đã bắt đầu khép lại. Bạn có thể tăng dần kết cấu thức ăn để đảm bảo đủ protein và dưỡng chất.

Nên dùng:

• Thực phẩm mềm: Trứng (scrambled eggs), cá hấp hoặc cá kho mềm (không xương dăm), đậu hũ mềm, khoai tây nghiền, bí đỏ hầm nhừ, mì/bún mềm đã cắt nhỏ.
• Ưu tiên thực phẩm giàu Protein: Các loại thịt được xay/băm nhỏ, đậu phụ, sữa. Protein là thành phần thiết yếu để tái tạo mô.
• Vitamin C và K: Tăng cường rau xanh, trái cây mềm (chuối, bơ, xoài chín) giàu Vitamin C/K để đẩy nhanh quá trình tái tạo tế bào và hỗ trợ cầm máu.

Thực phẩm cần kiêng khem

• Thực phẩm dai, cứng, giòn: Các loại hạt, bánh quy giòn, snack, bắp rang bơ, các loại thịt dai. Những thực phẩm này dễ gây tổn thương và mắc kẹt vào ổ răng, làm nhiễm trùng.
• Thực phẩm cay nóng, quá chua: Ớt, tiêu, chanh, dấm. Chúng gây kích ứng và làm tăng nguy cơ viêm nhiễm, đau nhức vết thương.
• Thực phẩm cần nhiều lực nhai: Thịt bò, kẹo cao su, xôi (dễ bị dính và tốn lực nhai), thức ăn quá dẻo.
• Hạn chế: Các loại thực phẩm có nhiều đường và chất tạo ngọt tổng hợp, vì chúng có thể tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

Vệ sinh răng miệng đúng chuẩn y khoa (Sau 24 giờ)

Vệ sinh răng miệng đúng cách là chìa khóa để ngăn ngừa nhiễm trùng. Bạn cần giữ vệ sinh khu vực xung quanh mà không làm tổn thương vết nhổ.

Chải răng nhẹ nhàng

Sau 24 giờ đầu, bạn có thể chải răng như bình thường, nhưng tuyệt đối tránh xa vùng ổ răng trong vài ngày đầu tiên.

Nên sử dụng bàn chải lông mềm hoặc bàn chải chuyên dụng sau phẫu thuật (có đầu nhỏ, mềm).

Súc miệng bằng dung dịch đặc biệt

Tiếp tục súc miệng nhẹ nhàng bằng nước muối ấm (không súc mạnh) hoặc dung dịch sát khuẩn theo chỉ định của bác sĩ. Súc miệng giúp làm sạch vi khuẩn và mảng bám tích tụ mà không làm bong cục máu đông.

Vệ sinh ổ răng (Sau 48h)

Trong một số trường hợp, nếu thức ăn dễ bị mắc kẹt, bác sĩ có thể hướng dẫn bạn cách dùng ống tiêm nhỏ không kim bơm nước muối sinh lý nhẹ nhàng vào ổ răng để loại bỏ vụn thức ăn.

Chỉ thực hiện thao tác này khi có hướng dẫn và sự đồng ý cụ thể của bác sĩ để tránh làm tổn thương vết thương đang lành.

Duy trì thói quen

Dùng chỉ nha khoa hoặc tăm nước (ở các răng khác) để giữ vệ sinh chung cho khoang miệng, giảm thiểu vi khuẩn có thể di chuyển đến khu vực vết thương.

Tái khám sau nhổ

Bạn cần tuân thủ lịch tái khám sau nhổ theo chỉ định của bác sĩ (thường là sau 5-7 ngày để cắt chỉ, nếu có) để bác sĩ kiểm tra tiến trình lành thương và phát hiện sớm các vấn đề.

Các dấu hiệu “báo động” cần liên hệ bác sĩ khẩn cấp

Mặc dù nhổ răng khôn thường diễn ra suôn sẻ, việc nhận biết sớm các biến chứng là rất quan trọng để can thiệp kịp thời. Hãy liên hệ ngay với Elite Dental nếu bạn gặp bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:

1. Chảy máu kéo dài: Máu chảy không cầm được (hoặc máu đỏ tươi ồ ạt) sau 6 – 8 giờ đã thực hiện chườm lạnh và cắn gạc đúng cách. Chảy máu rỉ rả nhẹ là bình thường, nhưng chảy máu nặng cần được kiểm tra ngay.
2. Đau dữ dội và không giảm: Cơn đau tăng lên, không đáp ứng với thuốc giảm đau, hoặc đột ngột tái phát sau 3 – 4 ngày vết thương đã giảm đau (đây là dấu hiệu điển hình của Viêm ổ răng khô).
3. Sưng tấy nghiêm trọng: Sưng lan rộng ra vùng cổ, má, kèm theo đỏ tấy, hoặc bạn cảm thấy khó há miệng, khó nuốt.
4. Sốt cao: Sốt kéo dài hoặc sốt cao bất thường (trên 38.5°C) có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng.
5. Mùi hôi khó chịu: Xuất hiện mùi hôi tanh nồng, vị lạ từ ổ răng, thường kèm theo mủ, cho thấy vết thương đang bị nhiễm trùng.

Bạn nên đến khám răng định kỳ để đảm bảo sức khoẻ răng miệng

Nhổ răng khôn là một quy trình cần thiết để bảo vệ sức khỏe răng miệng. Sự thành công của tiểu phẫu không chỉ nằm ở kỹ thuật nhổ của bác sĩ mà còn ở sự tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn chăm sóc hậu phẫu của bạn.

Tại Elite Dental – Hệ thống Nha khoa Quốc tế Cao cấp theo tiêu chuẩn Mỹ, quy trình nhổ răng khôn luôn được thực hiện bởi Bác sĩ Chuyên sâu, ít sang chấn, kết hợp với bộ hướng dẫn chăm sóc hậu phẫu cá nhân hóa và lịch tái khám/theo dõi sát sao.

Chúng tôi đồng hành cùng bạn trong suốt quá trình hồi phục. Đừng để bất kỳ thắc mắc hay dấu hiệu bất thường nào làm gián đoạn quá trình lành thương của bạn. Liên hệ ngay với Elite Dental qua Hotline (+84) 28 7306 3838 để được hỗ trợ chuyên môn kịp thời, đảm bảo vết thương mau lành và an toàn tuyệt đối.